ฉีดน้ำหล่อลื่น/PRP/สเตียรอยด์ ต่างกันยังไง อะไรคุ้ม?”
เรื่องการ "ฉีด" เข้าข้อเข่า เป็นคำถามที่ถามกันเข้ามาเยอะมาก เพราะใจหนึ่งคนไข้ก็อยากหายปวด แต่อีกใจก็กลัวว่าจะเสียเงินฟรี หรือกังวลเรื่องผลข้างเคียง วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเจาะลึกว่าแต่ละอย่างมันทำหน้าที่ต่างกันอย่างไร และตัวไหนที่ "คุ้มค่า" สำหรับเข่าของคุณจริงๆ ครับ
เข่าเปรียบเหมือนรถ...ยาฉีดเปรียบเหมือนอะไร?
เพื่อให้เห็นภาพง่ายที่สุด ให้จินตนาการว่าข้อเข่าเราคือ “โช้คอัพรถยนต์” นะครับ
1. สเตียรอยด์ (Steroid) – “ยาดับเพลิง”
ตัวนี้คือพระเอกในเรื่องการลดปวดที่รวดเร็วที่สุดครับ หน้าที่ของมันคือเข้าไป "ดับการอักเสบ" ที่กำลังรุนแรง ถ้าคุณกำลังเข่าบวมแดง ร้อน ปวดจนก้าวขาไม่ออก สเตียรอยด์จะเหมือนพนักงานดับเพลิงที่เข้ามาฉีดน้ำดับไฟทันที อาการจะดีขึ้นใน 1-2 วัน
- ความคุ้มค่า: ราคาย่อมเยาที่สุด เห็นผลเร็วที่สุดในระยะสั้น
- ข้อระวัง: ไม่ได้ช่วยซ่อมแซมอะไรเลย แค่ดับปวด และไม่ควรฉีดบ่อยเกินไป (ไม่เกิน 2-3 ครั้งต่อปี) เพราะอาจทำให้กระดูกอ่อนผิวข้อเปื่อยยุ่ยเร็วขึ้นถ้าใช้พร่ำเพรื่อ
2. น้ำหล่อลื่นข้อเข่าเทียม (Hyaluronic Acid) – “น้ำมันหล่อลื่น”
พอกระดูกอ่อนเราเริ่มสึก น้ำหล่อเลี้ยงธรรมชาติในเข่าจะเหนียวน้อยลงเหมือนน้ำมันเครื่องเก่าๆ ที่ดำและใสแจ๋ว การฉีดตัวนี้เข้าไปคือการ “เปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง” ครับ สารนี้จะมีความหนืด ช่วยลดแรงกระแทก ช่วยให้กระดูกไม่สีกันโดยตรง และช่วยหล่อลื่นให้ขยับเข่าง่ายขึ้น
- ความคุ้มค่า: เหมาะมากสำหรับคนที่มีอาการ “เข่าขัด” หรือเริ่มเสื่อมระยะกลางๆ ผลอยู่ได้ประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปี
- ความรู้สึก: ไม่ได้หายปวดกริบทันทีเหมือนสเตียรอยด์ แต่จะค่อยๆ รู้สึกว่าเข่า “ลื่น” และเบาขึ้นในสัปดาห์ที่ 2-4
3. สารสกัดจากเกล็ดเลือด (PRP) – “ช่างซ่อมบำรุง”
ตัวนี้ทันสมัยที่สุดครับ เราจะเอาเลือดของคนไข้เองมาปั่นเพื่อแยกเอา “เกล็ดเลือดเข้มข้น” ซึ่งมีสารช่วยการเติบโต (Growth Factors) สูงมาก แล้วฉีดกลับเข้าไปในเข่า หน้าที่ของมันไม่ใช่แค่หล่อลื่น แต่คือการเข้าไป “ซ่อมแซมและฟื้นฟู” เนื้อเยื่อที่อักเสบเรื้อรัง รวมถึงช่วยชะลอการเสื่อมของเซลล์
- ความคุ้มค่า: แม้ราคาจะสูงที่สุด แต่คุ้มค่าในแง่ของ “การซ่อมแซม” เพราะเป็นเซลล์จากร่างกายเราเอง ไม่มีสารเคมีแปลกปลอม ผลการรักษาอยู่ได้นานกว่า และช่วยลดการอักเสบได้ดีในระยะยาว
- เหมาะกับใคร: คนที่ไม่อยากใช้สารเคมี หรือเริ่มมีอาการเสื่อมในระยะแรกถึงระยะกลางที่ต้องการชะลอการเสื่อมให้ได้นานที่สุด
แล้วแบบไหนที่เรียกว่า “คุ้ม” สำหรับคุณ?
ความคุ้มค่าไม่ได้วัดที่ "ราคาถูกที่สุด" แต่วัดที่ "ฉีดแล้วตรงจุดและอยู่ได้นานแค่ไหน" ครับ
- ถ้าคุณมีงบจำกัด และปวดฉับพลันจนทนไม่ไหว: การฉีดสเตียรอยด์เพื่อ “หยุดความปวด” อาจจะคุ้มที่สุดในนาทีนั้น เพื่อให้คุณกลับไปใช้ชีวิตและทำกายภาพต่อได้
- ถ้าคุณเริ่มรำคาญเสียงกร๊อบแกร๊บ เดินแล้วขัด: การฉีดน้ำหล่อเลี้ยงข้อเข่าคือคำตอบที่ตรงจุดที่สุด เพราะคุณต้องการความลื่น
- ถ้าคุณอยากเน้นการรักษาที่ต้นเหตุและชะลอเข่าเสื่อมให้นานที่สุด: PRP คือการลงทุนที่คุ้มค่าในระยะยาวครับ เพราะมันคือการใช้ธรรมชาติบำบัดตัวเอง
เทคนิคพิเศษ: ฉีดอย่างไรให้แม่นยำ?
สมัยก่อนเราใช้ "มือคลำ" แล้วฉีด ซึ่งอาจจะโดนจุดบ้างไม่โดนบ้าง แต่ปัจจุบันหมอแนะนำการฉีดโดยใช้ “อัลตราซาวด์นำทาง” (Ultrasound Guided Injection) ครับ
วิธีนี้เราจะเห็นภาพหน้าจอไปพร้อมกันว่าปลายเข็มวิ่งเข้าไปในช่องข้อเข่าจริงๆ หรือเข้าตรงจุดที่มีการอักเสบเป๊ะๆ วิธีนี้คุ้มที่สุดครับ เพราะมั่นใจได้ว่ายาที่คุณจ่ายเงินซื้อมานั้น “เข้าเป้า 100%” ไม่เสียของแน่นอน
สรุป ไม่มีวิธีไหนดีที่สุดสำหรับทุกคนครับ มีแต่วิธีที่ "เหมาะสมที่สุด" กับระยะของโรคและงบประมาณของคุณ การปรึกษาหมอเพื่อประเมินระยะที่แท้จริงก่อนตัดสินใจฉีด จะช่วยให้เงินทุกบาทที่คุณเสียไปคุ้มค่ากับการได้เข่าที่แข็งแรงกลับคืนมาครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ฉีดเข่า #PRPเข่า #น้ำเลี้ยงข้อเข่า #สเตียรอยด์ #ปวดเข่า #เข่าเสื่อม #หมอเก่ง #รักษาเข่าไม่ต้องผ่าตัด #ข้อเข่าอักเสบ #อัลตราซาวด์นำทาง
References
- Bennell KL, et al. (2021). Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis. (วิจัยเปรียบเทียบผลของ PRP กับยาหลอกในการรักษาข้อเข่าเสื่อม)
- Miller C, et al. (2023). Hyaluronic Acid Injections for Knee Osteoarthritis: A Meta-Analysis. (บทวิเคราะห์ประสิทธิภาพของน้ำเลี้ยงข้อเข่าเทียมในการลดอาการปวด)
- Jevsevar D, et al. (2022). AAOS Clinical Practice Guideline: Management of Osteoarthritis of the Knee. (แนวทางเวชปฏิบัติสากลเกี่ยวกับการใช้ยาฉีดประเภทต่างๆ ในข้อเข่า)
- Beitzel K, et al. (2015). The Efficacy of Platelet-Rich Plasma (PRP) in the Management of Knee Osteoarthritis.(สรุปกลไกการทำงานของ Growth Factor ใน PRP ต่อการซ่อมแซมข้อ)
- Raeissadat SA, et al. (2020). Comparison between hyaluronic acid and platelet-rich plasma in the treatment of knee osteoarthritis. (งานวิจัยเปรียบเทียบความคุ้มค่าและผลการรักษาระหว่างน้ำเลี้ยงข้อและ PRP)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น