กินแคลเซียมช่วยข้อเข่าเสื่อมหรือไม่?
"หมอคะ น้าซื้อแคลเซียมมากินแผงละเป็นพันเลย เพราะอยากให้เข่าหายก๊อกแก๊ก แต่นี่กินมา 3 เดือนแล้ว ทำไมยังปวดเข่าเหมือนเดิมเลยล่ะคะ?"
นี่คือหนึ่งในความเข้าใจผิดที่ "คลาสสิก" ที่สุดเรื่องหนึ่งในคลินิกกระดูกเลยครับ คนไข้จำนวนมากสับสนระหว่าง "โรคกระดูกพรุน" กับ "โรคข้อเข่าเสื่อม" จนทำให้เสียเงินซื้ออาหารเสริมมาทานผิดจุด วันนี้หมอจะมาเฉลยให้ฟังแบบชัดๆ ครับว่า แคลเซียมที่คุณกินอยู่ทุกวันนั้น ช่วยเข่าของคุณจริงๆ หรือเปล่า?
ความเข้าใจผิด: กระดูก (Bone) VS ข้อ (Joint)
ลองนึกภาพตามหมอนะครับ ร่างกายเราเหมือนบ้านหลังหนึ่ง
แคลเซียม: คืออิฐที่เอาไว้ก่อ "เสาบ้าน" (กระดูกแท่งยาวๆ) ให้แข็งแรง ไม่หักง่าย ถ้าขาดแคลเซียม เสาจะเปราะ ซึ่งเราเรียกว่า "โรคกระดูกพรุน"
ข้อเข่าเสื่อม: คือปัญหาที่ "บานพับประตู" หรือ "ยางรองกันกระแทก" (กระดูกอ่อน) มันสึกหรอ
ประเด็นสำคัญอยู่ตรงนี้ครับ... แคลเซียมไม่ใช่ส่วนประกอบหลักของกระดูกอ่อน ดังนั้น การอัดแคลเซียมเข้าไปเยอะๆ เพื่อหวังจะให้กระดูกอ่อนที่สึกไปแล้วงอกกลับมาใหม่ จึงเป็นเรื่องที่ "ไม่ตรงจุด" ครับ
กลไกการเกิดโรค: ทำไมกินแคลเซียมแล้วเข่าไม่หายเสื่อม?
ในภาวะข้อเข่าเสื่อม (Pathogenesis) สิ่งที่พังคือ "ผิวกระดูกอ่อน" (Cartilage) ซึ่งประกอบด้วยน้ำ โปรตีนคอลลาเจน และสารหล่อลื่นเป็นหลัก เมื่อมันบางตัวลง กระดูกแข็งสองท่อนจะมาเสียดสีกันจนเกิดการอักเสบ
การกินแคลเซียมเข้าไป ร่างกายจะส่งแคลเซียมไปเก็บไว้ที่เนื้อกระดูกแข็ง (Hard Bone) เพื่อให้กระดูกแน่นขึ้น แต่มันไม่ได้วิ่งไปซ่อมผิวกระดูกอ่อนที่ขรุขระให้ลื่นขึ้นได้ครับ นี่คือเหตุผลว่าทำไมกินเท่าไหร่ อาการปวดเข่าถึงไม่ดีขึ้นเสียที
แล้วอะไรล่ะ... ที่ช่วยข้อเข่าจริงๆ? (Investigation & Treatment)
หากคุณมาหาหมอด้วยอาการปวดเข่า หมอจะทำการตรวจวินิจฉัยเพื่อแยกโรคก่อนครับ:
เอกซเรย์ (X-ray): ดูว่าช่องว่างในข้อแคบลงแค่ไหน (ถ้าแคบแปลว่ากระดูกอ่อนบาง)
ตรวจความหนาแน่นกระดูก (Bone Density): เพื่อดูว่าต้องกินแคลเซียมเสริมเพื่อป้องกัน "กระดูกหัก" ด้วยหรือไม่
สิ่งที่ช่วยเรื่องข้อเข่าเสื่อมได้จริงตามหลักฐานทางการแพทย์:
การคุมน้ำหนัก: ลดแรงกดทับที่ข้อโดยตรง
สารสกัดจากธรรมชาติบางชนิด: เช่น คอลลาเจนชนิดที่ 2 (UC-II), สารสกัดจากขิง หรือขมิ้นชัน ที่มีฤทธิ์ลดการอักเสบในข้อ (แต่ต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำของหมอ)
การเติมน้ำมันหล่อลื่น: เช่น การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่าเทียม หรือฉีด PRP (เกล็ดเลือดเข้มข้น) เพื่อลดการเสียดสี
การทำกายภาพ: เสริมกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรงเพื่อช่วยรับแรงแทนข้อ
แคลเซียมยังจำเป็นไหม?
หมอไม่ได้บอกว่าแคลเซียมไม่ดีนะครับ แคลเซียมยังจำเป็นมาก สำหรับผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน เพื่อป้องกันไม่ให้ล้มแล้ว "กระดูกสะโพกหัก" หรือ "หลังโก่ง" จากกระดูกพรุน
แต่ถ้าคุณหวังจะกินแคลเซียมเพื่อให้ "หายปวดเข่า" หมอบอกเลยครับว่าคุณกำลังใช้ยาผิดฝาผิดตัว และที่สำคัญ การกินแคลเซียมมากเกินไปโดยไม่จำเป็น อาจส่งผลเสีย เช่น ท้องผูก หรือเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในบางรายได้
พยากรณ์โรค: ดูแลตัวเองอย่างไรให้ถูกทาง
ถ้าเราเข้าใจว่าข้อเข่าเสื่อมไม่ใช่โรคขาดแคลเซียม เราจะรักษาได้ถูกจุดขึ้นครับ:
ระยะแรก: เน้นลดน้ำหนัก บริหารกล้ามเนื้อหน้าขา อาการจะดีขึ้นกว่า 80%
ระยะปานกลาง: ใช้การฉีดยานำทางด้วยอัลตราซาวด์เพื่อลดอักเสบในข้อ
ระยะรุนแรง: การผ่าตัดเปลี่ยนข้อคือทางออกที่ทำให้กลับมาเดินได้ปกติ
ภาวะแทรกซ้อน: การฝืนกินแคลเซียมแล้วทนปวดเข่าไปเรื่อยๆ จะทำให้เข่าโก่งผิดรูป จนสุดท้ายอาจลามไปปวดสะโพกและหลังจากการเดินกะเผลกครับ
สรุป
แคลเซียมช่วยให้ "กระดูกแข็งแรง" แต่ไม่ได้ช่วยให้ "ข้อเข่าหายเสื่อม" ครับ หากมีอาการปวดเข่า อย่าเพิ่งรีบหาซื้อแคลเซียมมาทานเองตามโฆษณา ควรปรึกษาหมอกระดูกเพื่อวินิจฉัยให้ชัดเจนว่าปัญหาของคุณเกิดจากอะไร จะได้รักษาให้ตรงจุด ประหยัดเงิน และปลอดภัยต่อร่างกายที่สุดครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญกระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#แคลเซียม #ข้อเข่าเสื่อม #กระดูกพรุน #กินอะไรช่วยข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #หมอกระดูก #อาหารเสริมกระดูก #รักษาเข่าไม่ต้องผ่าตัด #หมอเก่ง #สุขภาพผู้สูงอายุ
References
Hunter DJ, et al. (2025). Dietary supplements for the treatment of osteoarthritis: A systematic review update. Osteoarthritis and Cartilage.
สรุป: ทบทวนงานวิจัยพบว่าแคลเซียมไม่มีผลโดยตรงในการลดอาการปวดหรือชะลอการเสื่อมของข้อเข่า
National Institutes of Health (NIH). (2024). Calcium: Fact Sheet for Health Professionals.
สรุป: ข้อมูลมาตรฐานเรื่องแคลเซียมว่าช่วยเรื่องมวลกระดูกเป็นหลัก แต่ไม่เกี่ยวกับการรักษาโรคข้อ
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). (2024). Clinical Practice Guideline: Management of Osteoarthritis of the Knee.
สรุป: คำแนะนำการรักษาข้อเข่าเสื่อมที่ไม่ระบุว่าแคลเซียมเป็นทางเลือกในการรักษาอาการปวดข้อ
Bess Dawson-Hughes, et al. (2025). Osteoporosis vs Osteoarthritis: Distinguishing bone health from joint health. Journal of Bone and Mineral Research.
สรุป: อธิบายความแตกต่างของโครงสร้างกระดูกและข้อที่คนไข้มักสับสน
Kolasinski SL, et al. (2024). Nutrition and Osteoarthritis: What really works? Arthritis & Rheumatology.
สรุป: งานวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าการคุมน้ำหนักและวิตามินบางชนิดมีผลต่อข้อมากกว่าแคลเซียม
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น