“อายุแค่ 46... แต่เข่าเสื่อมระยะ 4 จนเดินไม่ได้ ต้องทนเจ็บไปจนแก่จริงหรือ?”
หลายคนมีความเชื่อว่า “ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ต้องรอให้แก่ก่อน” หรือ “ต้องรอให้อายุ 60 ค่อยทำ” แต่ถ้าวันนี้คุณเพิ่งอายุ 40 กว่าๆ แต่กระดูกเข่าชนกันจนไม่มีผิวกระดูกเหลือแล้ว ขาโก่งจนเดินกะเผลก ชีวิตต้องหยุดชะงัก... คุณจะทำอย่างไร?
เคสนี้เป็นเรื่องจริงของหนุ่มวัยทำงาน อายุเพียง 46 ปี ที่เป็นเสาหลักของครอบครัว แต่เกือบต้องออกจากงานเพราะ “ข้อเข่าเสื่อมระยะสุดท้าย”
วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจว่า การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมในคนอายุน้อย “ทำได้ไหม?” “คุ้มค่าไหม?” และ “ใช้งานได้นานแค่ไหน?” เทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยให้คนหนุ่มสาวกลับมาใช้ชีวิตได้เหมือนเดิมจริงหรือ?
ทำความรู้จัก: ข้อเข่าเสื่อมระยะที่ 4 (Severe Osteoarthritis) คืออะไร?
คือระยะที่รุนแรงที่สุดของโรคข้อเข่าเสื่อมครับ
- กระดูกชนกระดูก (Bone on Bone): ผิวข้อกระดูกอ่อน (Cartilage) สึกหลุดร่อนไปจนหมดเกลี้ยง ทำให้กระดูกต้นขาและหน้าแข้งถูไถกันโดยตรง
- กระดูกงอก (Osteophyte): ร่างกายพยายามซ่อมแซมโดยสร้างหินปูนขึ้นมาเกาะรอบๆ ข้อ ทำให้ข้อติด ขยับได้น้อย
- ขาผิดรูป (Deformity): เอ็นรอบเข่าหย่อนยาน ทำให้ขาโก่งออก (Varus) หรือแบะเข้า (Valgus) อย่างชัดเจน
สาเหตุที่ทำให้เป็นหนักตั้งแต่อายุน้อย (Secondary Osteoarthritis) ปกติโรคนี้เป็นโรคคนแก่ แต่ถ้าเป็นในคนอายุน้อย มักเกิดจาก:
- อุบัติเหตุในอดีต (Post-traumatic): เช่น เอ็นไขว้หน้าขาด หมอนรองกระดูกฉีก แล้วไม่ได้รับการรักษา ทำให้ข้อเข่าหลวมและสึกหรอเร็ว (เหมือนเคสคุณป้อม)
- โรคข้ออักเสบเรื้อรัง: เช่น รูมาตอยด์, เก๊าท์
- การติดเชื้อในข้อเข่า: หนองทำลายผิวข้อ
- โรคเลือดบางชนิด: เช่น ฮีโมฟีเลีย (เลือดออกในข้อบ่อยๆ)
การวินิจฉัย
- X-ray ยืน: จะเห็นช่องว่างระหว่างข้อหายไป (Joint space narrowing) กระดูกชนกัน และแนวขาผิดรูปชัดเจน
- MRI: อาจทำเพื่อดูสภาพเนื้อเยื่อรอบๆ หรือวางแผนการผ่าตัด แต่ส่วนใหญ่แค่ X-ray ก็วินิจฉัยระยะ 4 ได้แล้วครับ
การรักษา: ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (Total Knee Arthroplasty - TKA)
สำหรับระยะที่ 4 การกินยา หรือฉีดน้ำเลี้ยงข้อ (Hyaluronic acid) มักไม่ได้ผลแล้วครับ เพราะไม่มีผิวข้อให้หล่อลื่น ทางออกที่ดีที่สุดคือ “การผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม”
ทำไมถึงมั่นใจที่จะผ่าในคนอายุน้อยยุคนี้?
- วัสดุที่ทนทานขึ้น (High Performance Bearing): ปัจจุบันเราใช้พลาสติกชนิดพิเศษ (Highly Cross-linked Polyethylene) และผิวสัมผัสโลหะที่แข็งแกร่ง (Oxinium หรือ Cobalt Chrome) ซึ่งจากการศึกษาพบว่า สามารถใช้งานได้ยาวนานกว่า 20-25 ปี หรืออาจจะตลอดชีวิตถ้าดูแลดีๆ
- ความแม่นยำสูง (Precision): วางตำแหน่งข้อเทียมได้ดี ทำให้ข้อเทียมรับน้ำหนักได้สมดุล ลดการสึกหรอ และยืดอายุการใช้งานได้สูงสุด
- เทคนิคระงับปวด (Multimodal Pain Management): ผ่าเสร็จปุ๊บ ไม่เจ็บทรมานเหมือนแต่ก่อน คนไข้สามารถลุกเดินได้ภายใน 24 ชั่วโมง
ผลลัพธ์หลังผ่าตัดในเคสคุณป้อม หลังจากตัดสินใจผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมข้างขวา
- วันที่ 1: คุณป้อมลุกยืนลงน้ำหนักได้ทันที ขาที่เคยโก่งกลับมาตรงสวยงาม
- 1 เดือน: เดินได้คล่องโดยไม่ต้องใช้ไม้เท้า ขับรถได้
- 3 เดือน: กลับไปทำงานได้ตามปกติ คุณภาพชีวิตกลับมาเป็น “หัวหน้าครอบครัว” ที่แข็งแรงอีกครั้ง
ข้อควรระวังและการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด
แม้ข้อเทียมจะดีแค่ไหน แต่สำหรับคนอายุน้อยที่ยังต้องใช้งานอีกนาน ต้องจำไว้เสมอว่า “ข้อเทียม ไม่ใช่ข้อวิเศษ”
- หลีกเลี่ยงกีฬาที่มีแรงกระแทกสูง (High Impact): ห้ามวิ่งมาราธอน ห้ามกระโดด ห้ามเตะฟุตบอลหนักๆ
- กีฬาที่ทำได้: ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน เดินเร็ว กอล์ฟ
- คุมน้ำหนัก: ยิ่งหนัก ข้อเทียมยิ่งสึกเร็ว
- เลี่ยงท่านั่งงอเข่ามาก: เช่น นั่งยองๆ นั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิ เป็นเวลานานๆ
สรุป
หากคุณอายุน้อยแต่ข้อเข่าเสื่อมระยะสุดท้าย จนรบกวนการใช้ชีวิตและการทำงาน “อายุ” ไม่ใช่ข้อห้ามในการผ่าตัดอีกต่อไปครับ ด้วยเทคโนโลยีวัสดุและการผ่าตัดที่ทันสมัย การเปลี่ยนข้อเข่าเทียมสามารถคืนชีวิตใหม่ ให้คุณกลับมาเดินตรง ยืนตระหง่าน และใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง
อย่าปล่อยให้ความเชื่อเดิมๆ มาพรากโอกาสในการใช้ชีวิตของคุณไป ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร: 081-5303666
#ข้อเข่าเสื่อม #ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า #TKA #คนอายุน้อยปวดเข่า #หมอเก่งเชียงใหม่ #ปวดเข่าเรื้อรัง #ขาโก่ง #กระดูกและข้อ
Reference
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Total Knee Replacement [Internet]. OrthoInfo. 2023. Available from: https://orthoinfo.aaos.org/en/treatment/total-knee-replacement/
- Evans JT, et al. How long does a knee replacement last? A systematic review and meta-analysis of case series and national registry reports with more than 15 years of follow-up. The Lancet. 2019;393(10172):655-663.
- Hofstede SN, et al. Preoperative predictors for outcomes after total knee replacement in patients with osteoarthritis: a systematic review. BMC Musculoskelet Disord. 2014;15:212.
- Khanduja V, et al. Total knee arthroplasty in young patients: A review of the literature. SICOT-J. 2021;7:15.
- Mont MA, et al. Total Knee Arthroplasty in Patients Younger Than 50 Years. J Arthroplasty. 2018;33(7S):S10-S14.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น